Pełnomocnictwo, zanim będzie potrzebne

Kto może dziś wypłacić pieniądze z twojego konta, jeśli ty sam nie jesteś w stanie tego zrobić – bo leżysz nieprzytomny w szpitalu, a rachunki i tak trzeba płacić?

Dla większości ludzi odpowiedź brzmi: nikt. Nawet najbliższa osoba, nawet współmałżonek, jeśli konto jest tylko na jedno nazwisko.

Ojciec ma wylew. Trafia do szpitala nieprzytomny, potem w śpiączce farmakologicznej. Jego konto bankowe zamarza dla rodziny – żona nie może wypłacić pieniędzy na bieżące rachunki, bo to jego konto, nie wspólne. Dzieci nie mogą podjąć w jego imieniu żadnej decyzji finansowej, choć to one teraz zarządzają domem, płacą za leki, dojeżdżają do szpitala codziennie po pracy.

Gdyby wcześniej ustanowił pełnomocnictwo – dla żony, do konta bankowego, do podstawowych spraw – ktoś mógłby teraz działać w jego imieniu. Bez tego rodzina musi czekać na formalne postępowanie o ubezwłasnowolnienie albo ustanowienie kuratora, co trwa tygodnie, czasem miesiące, dokładnie wtedy, kiedy liczy się każdy dzień.

Pełnomocnictwo to jeden z tych dokumentów, o których myślimy dopiero wtedy, kiedy jest już za późno, żeby je sporządzić – bo do jego udzielenia potrzebna jest pełna świadomość i zdolność do czynności prawnych osoby, która go udziela. Nie da się ustanowić pełnomocnictwa dla kogoś, kto już jest nieprzytomny. To dokument, który działa tylko wtedy, gdy powstał, zanim był potrzebny – nigdy w trakcie kryzysu, którego miał dotyczyć.

W zależności od tego, czego dotyczy, pełnomocnictwo może mieć różną formę: pisemną (dla spraw ogólnych) albo notarialną – obowiązkową na przykład przy sprawach związanych z nieruchomościami ¹. Można je ograniczyć do konkretnych spraw (na przykład dostępu do jednego konta) albo zrobić szersze, obejmujące więcej obszarów, w zależności od tego, ile zaufania i ile praktycznej potrzeby jest w danej relacji.

To nie jest dokument, który „na pewno się przyda”. To dokument, który albo jest gotowy, zanim będzie potrzebny, albo nie ma go wcale – bo w chwili kryzysu jest już za późno na jego sporządzenie, a rodzina zostaje z problemem, którego dałoby się uniknąć jedną wizytą u notariusza rok wcześniej.